Η δική μου πόλη. Στοά Πελοσώφ

Τα κτίρια των πόλεων στέκονται ψηλά και πολλές φορές απροσπέλαστα για τους διαβάτες αν δεν φιλοξενούν κάποιο εμπορικό κατάστημα ή υπηρεσία. Πολλά από αυτά μπορεί να κρύβουν κι ένα μικρό αστικό οικοσύστημα με τους δικούς του ρυθμούς και συσχετισμούς, τη δική του ιστορία και πολιτισμική αξία που αν δεν υπήρχαν οι στοές θα έμενε για πάντα άγνωστο κι αποκομμένο από την υπόλοιπη ζωή της πόλης.

Μια στοά είναι τόσα πράγματα. Είναι τα σπλάχνα και η αγκαλιά του κυρίου, ένα καταφύγιο από την ένταση της πόλης, μια αυλή, μια γειτονιά, ένας ενδιάμεσος τόπος που δεν είναι ούτε δημόσιος ούτε ιδιωτικός. Ούτε εχθρικός κι ούτε ολότελα οικείος. Είναι κάτι ρευστό, πολυλειτουργικό κι ακαθόριστο που διαμορφώνει κάθε φορά μια διαφορετική κοινωνική κι αισθητική εμπειρία.

Στο είκοσι δύο της οδού Τσιμισκή της Θεσσαλονίκης, χτυπάει η καρδιά της στοάς Πελοσώφ που η ιστορία την ήθελε κάποτε Ταχυδρομείο. Δεν είμαι όμως εδώ για να δώσω εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες αλλά για να φυτέψω το σπόρο του έρωτα για την βιωμένη εμπειρία της πόλης και την ανταλλαγή ενέργειας με τον τόπο. Πάνω σε ποιων τα βήματα πατούν τα δικά μας και σε ποιων τα ίχνη αφήνουμε τα δικά μας;

Για να μπεις στην στοά Πελοσώφ πρέπει να ανοίξεις μια περίτεχνη μεταλλική πόρτα που ελάχιστα σε αφήνει να καταλάβεις τι κρύβει από μέσα. Δεν μιλάμε για στοά πέρασμα που συνδέει δύο οδούς αλλά για το κλειστό αίθριο ενός ιστορικού κτιρίου. Το κατώφλι το περνάς με ευλάβεια σα να είσαι καλεσμένος σε ένα ραντεβού με τον χρόνο και σα να μπαίνεις σε άλλη διάσταση, διασχίζοντας πρώτα έναν κλειστό διάδρομο πριν φτάσεις στην πλατεία. Κι εκεί δε μπορείς παρά να σηκώσεις το βλέμμα και να μετρήσεις τα μπαλκόνια που υψώνονται μέχρι να συναντήσουν την γυάλινη στέγη. Στο ισόγειο αριστερά της εισόδου μια σειρά χώρων κίνησης και εξυπηρέτησης με ξεχωριστό διάκοσμο και φεγγίτες, γίνoνται κάλεσμα για εξερεύνηση. Και μετά την οπτική έρχεται η ακουστική εμπειρία με την ανάκλαση και την διάχυση των ήχων ανάλογα το σημείο και τη γωνία του χώρου, αλλά και η σωματική με τις εναλλαγές ζέστης και δροσιάς ανάλογα την κίνηση του κόσμου και τα ρεύματα ζεστού ή κρύου άερα.  Κι όταν ολοκληρωθούν οι αισθητηριακές πληροφορίες έρχονται και οι διαισθητικές. Όλες εκείνες οι συναισθηματικές συνδέσεις με την ενέργεια του κτιρίου, τις παρούσες και τις περασμένες ζωές των ανθρώπων, το αποτύπωμα των ιστορικών γεγονότων και την κατάθεση της δικής μας ψυχής.

Ένας όμορφος χώρος κατευνάζει το νευρικό σύστημα και κάνει τους ανθρώπους πιο ευγενικούς και εξωστρεφείς. Η αισθητική και η οργάνωση του, διαμορφώνουν αναλόγως κάθε φορά και την κοινωνική συμπεριφορά τους. Τα συνεχόμενα καθίσματα παγκάκια και τα τραπέζια  τύπου μπαρ για παράδειγμα συνενώνουν τις παρέες. Η δε ελεγχόμενη προσέλευση σε έναν τέτοιο προστατευμένο χώρο, καταστέλλει τις άμυνες και την ετοιμότητα των επισκεπτών χαρίζοντας τους πολύτιμες στιγμές χαλάρωσης και ανεμελιάς, μιας και το διακύβευμα της ασφάλειας στις μεγάλες πόλεις είναι καθημερινό ζήτημα ειδικά σε συνθήκες κοινωνικοοικονομικής ύφεσης σαν την παρούσα.

Στοά καταφύγιο λοιπόν από κάθε άποψη, αυτό που έχει ανάγκη κάθε εραστής της αστικής περιπλάνησης.